Historia

HISTORIA POWSTANIA MUZEUM WSI OPOLSKIEJ W OPOLU

„W pośrodku chylących się ku ziemi starych zagród wieśniaczych, pokryty mchem drewniany kościółek, stary młyn wodny, wiatrak, spichlerze zbożowe, kuźnia i nieodzowna karczma – to obraz wsi sprzed wielu laty. Taka właśnie kontrastowa wieś w dobie rakiet szybujących ku powierzchni srebrnego globu, powstanie w Opolu na malowniczej wyspie Bolko, objętej uściskiem lśniącej wstęgi Odry”

Tak zapowiadano w prasie opolskiej powołanie muzeum typu skansenowskiego na przełomie lat 50. i 60. Co prawda nie na Wyspie Bolko, ale jednak już wkrótce, bo w 1961 roku Muzeum Wsi Opolskiej powołano do życia. Określony został zakres zadań dla Muzeum, wśród których znalazło się: gromadzenie, konserwacja, naukowe opracowanie i udostępnianie zabytków kultury ludowej Śląska Opolskiego, ze szczególnym uwzględnieniem drewnianego budownictwa ludowego. W kwietniu 1966r Muzeum uzyskało statut i pełną samodzielność jako jednostka autonomiczna o zasięgu regionalnym. Podporządkowana i finansowana początkowo przez Wojewódzką Radę Narodową, potem Urząd Wojewódzki, a obecnie Urząd Marszałkowski w Opolu.

Podwaliny pod Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu położył już w 1955r.- Stanisław Bronicz, kierownik Działu Etnografii Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu, późniejszy pierwszy dyrektor opolskiego skansenu. Zapoczątkował on w latach 1956-58 organizowane we współpracy z Instytutem Historii Kultury Materialnej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie penetracje i badania naukowe na Śląsku Opolskim, które doprowadziły do zebrania stosunkowo obfitego materiału dokumentacyjnego i opracowania listy ponad 20 obiektów zabytkowych, wytypowanych w pierwszej kolejności do przeniesienia na teren przyszłego muzeum.

W 1964 roku opracowane zostały „Założenia programowe Muzeum Wsi Opolskiej”, które zakładały docelowo przeniesienie na teren przyszłego muzeum ok. 70 obiektów małej i dużej architektury wiejskiej. W oparciu o te założenia powstał projekt zagospodarowania przestrzennego Muzeum Wsi Opolskiej. Przyznany dla Muzeum teren obejmował obszar 10 ha płaskiego, mało zadrzewionego dawnego poligonu wojskowego we wsi Bierkowice, ok. 6 km od centrum Opola (w kierunku zachodnim). Teren ten kształtem zbliżony do kwadratu w dużym stopniu wpłynął na opracowany w 1967r. projekt zagospodarowania przestrzennego muzeum oraz na stan obecny muzeum i jego ekspozycję.

Do realizacji zatwierdzono koncepcję takiego sytuowania przenoszonych obiektów, aby grupowały się one z jednej strony w zagrody reprezentatywne dla poszczególnych warstw społeczno-ekonomicznych, z drugiej strony - w większe zespoły przedstawiające subregiony Opolszczyzny. Przy wejściu usytuowano w większości obiekty z terenów lewobrzeżnych (południowych), w środku - obiekty z powiatu opolskiego, a od strony północnej - obiekty z terenów prawobrzeżnych (północnych) Śląska Opolskiego. Pierwszym obiektem postawionym na terenie Muzeum w 1967 r, był mały spichlerz pochodzący ze wsi Sternalice z powiatu oleskiego.

Otwarcie muzeum dla zwiedzających nastąpiło 23 września 1970r. podczas Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Muzeów i Parków Etnograficznych.